Lithium accu's op de werkvloer: dit zijn de grootste veiligheidsrisico's

Gepubliceerd op 22 september 2026 • Vigura Veiligheidstrainingen

Lithium-ion accu's zijn niet meer weg te denken uit de moderne werkomgeving. Denk aan elektrische fietsen, laptops, telefoons, elektrisch gereedschap, heftrucks, scooters en elektrische voertuigen. Maar waar veel lithiumaccu's worden gebruikt of opgeslagen, ontstaat ook een risico waar organisaties serieus rekening mee moeten houden: brand door een beschadigde, defecte of oververhitte accu. Voor werkgevers en BHV-organisaties is daarom niet alleen de vraag belangrijk óf er lithiumaccu's aanwezig zijn, maar vooral: wat gebeurt er als een lithiumaccu op de werkvloer rookt, oververhit raakt of in brand vliegt?

Waarom zijn lithiumaccu's een aandachtspunt?

Een lithium-ion batterij bestaat uit meerdere cellen. Wanneer een cel beschadigd raakt, kortsluiting ontstaat, de accu wordt overladen of de temperatuur sterk oploopt, kan een proces ontstaan dat bekendstaat als thermal runaway. Daarbij kan een cel zichzelf steeds verder opwarmen, waardoor andere cellen worden meegenomen in het proces. Het gevolg kan een snelle brandontwikkeling zijn waarbij bovendien schadelijke stoffen en rook vrijkomen. Dit maakt een lithiumaccubrand anders dan een standaard brandscenario waar een BHV'er misschien eerder mee te maken heeft gehad.

Welke lithiumaccu's kom je op de werkvloer tegen?

Het risico beperkt zich niet tot grote elektrische voertuigen of industriële batterijsystemen. In organisaties kunnen bijvoorbeeld aanwezig zijn:

• elektrische fietsen en scooters
• laptops, tablets en smartphones
• elektrisch gereedschap
• accu's van magazijn- en transportmiddelen
• e-bikes van medewerkers
• elektrische voertuigen en reserveaccu's
• laadstations en grotere batterijopslagsystemen

De risico's verschillen per type accu, toepassing, opslagwijze en hoeveelheid. Daarom hoort het gebruik en de opslag van lithiumaccu's onderdeel te zijn van de risicobeoordeling van de organisatie.

Wat zegt de Nederlandse wet over BHV?

De werkgever heeft op grond van de Arbowet een verantwoordelijkheid voor het organiseren van bedrijfshulpverlening. Artikel 15 van de Arbowet bepaalt onder andere dat BHV'ers moeten kunnen helpen bij eerste hulp, het beperken en bestrijden van brand en het alarmeren en evacueren van werknemers en andere personen. De BHV-organisatie moet beschikken over een passende opleiding, uitrusting en voldoende BHV'ers. Daarmee ontstaat een belangrijk punt voor lithiumaccu's: een BHV-organisatie moet aansluiten op de daadwerkelijke risico's binnen de organisatie. Een organisatie waar dagelijks met tientallen elektrische apparaten en accu's wordt gewerkt, heeft dus mogelijk andere BHV-aandachtspunten dan een kantoor met slechts enkele laptops.

Lithiumaccu's horen thuis in de RI&E

De RI&E is een belangrijk vertrekpunt. De werkgever moet risico's inventariseren en beoordelen. Als lithiumaccu's een relevant brand- of veiligheidsrisico vormen, moet worden bekeken welke maatregelen nodig zijn. Denk aan:

• waar accu's worden opgeladen en opgeslagen
• hoeveel accu's aanwezig zijn
• of beschadigde accu's worden herkend en apart gehouden
• of laadplaatsen veilig zijn ingericht en vluchtroutes vrij blijven
• welke instructies medewerkers krijgen
• hoe de BHV moet handelen bij rookontwikkeling of brand
• hoe en wanneer 112 wordt gealarmeerd en de brandweer wordt geïnformeerd over aanwezige batterijen
• hoe de ontruiming plaatsvindt

Sinds 1 juli 2026 is bovendien verduidelijkt dat werknemers moeten worden betrokken bij onderwerpen die invloed hebben op arbeidsomstandigheden, waaronder de inrichting van de BHV en de RI&E.

PGS 37-2: belangrijk bij opslag van lithiumbatterijen

Voor organisaties die lithiumhoudende energiedragers opslaan, is PGS 37-2 een belangrijke richtlijn. PGS 37-2 gaat specifiek over de opslag van lithiumhoudende energiedragers, zoals lithium-ionbatterijen en accu's uit laptops, e-bikes en elektrische en hybride voertuigen. Belangrijk is wel om een veelgemaakte fout te voorkomen: PGS 37-2 betekent niet automatisch dat iedere organisatie met een paar lithiumaccu's aan dezelfde opslagverplichtingen moet voldoen. De juridische toepassing hangt af van de concrete activiteit en situatie. Bij grotere opslag of specifieke situaties is het verstandig om te laten beoordelen welke regels daadwerkelijk van toepassing zijn. De actuele PGS 37-2 is in april 2026 gepubliceerd als versie 1.1.

Waar moeten medewerkers op letten?

Preventie begint niet bij de brandblusser, maar bij het voorkomen van een incident. De Brandweer adviseert onder andere om oplaadbare apparaten met een originele oplader te laden, een beschadigde of vervormde accu niet te blijven gebruiken en tijdens het laden een stabiele, onbrandbare plaats te gebruiken, bij voorkeur overdag en in een ruimte met een rookmelder. Voor een organisatie betekent dit dat medewerkers duidelijke instructies moeten krijgen. Gebruik of laad een accu bijvoorbeeld niet wanneer die:

• zichtbaar beschadigd, vervormd of opgezwollen is
• ongewoon heet wordt of een vreemde geur verspreidt
• rook ontwikkelt
• na een val of ongeval mogelijk beschadigd is

Een beschadigde accu moet niet worden behandeld als een normale accu.

Wat moet de BHV doen bij rook of brand?

Dit is misschien wel het belangrijkste onderdeel. Een BHV'er is geen brandweerman. De taak van de BHV is onder andere het beperken van de gevolgen van een incident, het alarmeren en evacueren van personen en het inschakelen van professionele hulpverlening. Bij een lithiumaccu-incident moet de veiligheid van personen vooropstaan. Een praktisch handelingskader kan zijn:

1. Herken het incident – let op rook, hitte, sissende geluiden, geur, vervorming of onverwachte warmteontwikkeling.
2. Waarschuw direct – informeer collega's en activeer de interne alarmprocedure.
3. Breng mensen in veiligheid – start de noodzakelijke ontruiming en houd afstand van de bron.
4. Bel 112 – bij brand, rookontwikkeling of een gevaarlijke situatie.
5. Informeer de brandweer – geef duidelijk aan dat er een lithium-ionaccu of batterijopslag aanwezig is.
6. Volg het bedrijfsnoodplan en de instructies van de hulpdiensten.

De precieze aanpak moet altijd aansluiten bij de RI&E, de bedrijfsprocedures en de concrete situatie.

Kan een BHV'er een lithiumaccu blussen?

Hier moet u voorzichtig mee omgaan. Een veelgemaakte fout is om te denken: "er staat een brandblusser, dus de BHV kan dit probleem zelf oplossen." Dat is te simpel. Bij een lithiumaccubrand kan sprake zijn van thermal runaway en opnieuw ontbranden, en rook en verbrandingsproducten kunnen gevaarlijk zijn. De BHV moet daarom vooral weten wanneer ingrijpen niet meer verantwoord is. De primaire doelstelling is niet om koste wat kost een batterijbrand zelf te bestrijden; de veiligheid van medewerkers en BHV'ers staat voorop. De BHV-instructie moet daarom niet alleen bestaan uit "welke blusser moet ik pakken?", maar vooral uit "hoe herken ik het incident, wanneer alarmeer ik, hoe ontruim ik en wanneer blijf ik op afstand?"

7 vragen die iedere organisatie zich zou moeten stellen

Heeft uw organisatie lithiumaccu's? Begin dan met deze vragen:

1. Welke lithiumaccu's zijn binnen onze organisatie aanwezig?
2. Waar worden ze gebruikt en opgeslagen?
3. Waar worden ze opgeladen?
4. Wat doen we met beschadigde of verdachte accu's?
5. Is het risico opgenomen in onze RI&E?
6. Weet onze BHV hoe zij moet handelen bij een lithiumaccu-incident?
7. Zijn onze ontruimings- en bedrijfsnoodprocedures hierop afgestemd?

Als u meerdere vragen met "nee" moet beantwoorden, is dat een duidelijk signaal om de situatie opnieuw te beoordelen.

Veelgestelde vragen

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen RI&E, brandveiligheidsadvies, juridisch advies, vergunningcontrole of beoordeling door de bevoegde instanties. Welke regels precies van toepassing zijn, hangt af van de activiteiten, opslag, locatie en omstandigheden van de organisatie. Bronnen: Arbowet, Arboportaal, Brandweer Nederland en Informatiepunt Leefomgeving (IPLO/PGS).